دەربارەی ناوەخت

ناوەخت پڕۆژەیەکی سەربەخۆی کولتووری و هزرییە کە بە چەند زمانێک بڵاو دەکرێتەوە؛ شوێنێک بۆ نووسین، ئەدەب، ڕەخنە، وەرگێڕان و گفتوگۆ لەسەر کۆمەڵگا، کولتوور و جیهانی ئەمڕۆ.

ناوی «ناوەخت» ئاماژەیە بۆ شتێک کە لە کاتی ئاسایی خۆیدا جێ ناگرێتەوە؛ بیرۆکەیەک کە ڕەنگە پێش کاتی خۆی دەربکەوێت، درەنگتر ببیسترێت، یان بە تەواوی لە دەرەوەی ڕێڕەوی باوی کاتدا بجوڵێت.

هەندێک جار بیرۆکەیەک لە کاتێکدا دەوترێت کە هێشتا گوێگرەکەی ئامادەی بیستن نییە؛ ساڵانێک دواتر هەمان بیرۆکە دەکرێت واتایەکی نوێ و گرنگتری پەیدا بکات. هەندێک جاریش دەقێک یان بیرۆکەیەک لە ڕابردووەوە دەگەڕێتەوە و لە کاتی ئێمەدا پرسیارێکی تازە دروست دەکات.

ئەم پەیوەندییە نێوان کات، بیرکردنەوە و ئەزموونی مرۆڤ بەشێکی گرنگە لە دیدی ناوەخت.

ناوەخت دەیەوێت شوێنێک بێت بۆ ئەو شتانەی کە بە ئاسانی لە خێرایی ناوەڕۆکی ڕۆژانەدا جێ ناگرن؛ بۆ دەقێک کە پێویستی بە وەستان و بیرکردنەوە هەیە، بۆ پرسیارێک کە وەڵامی خێرا نییە، و بۆ دەنگێک کە لە ناو هەراوهوری هەواڵ و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا ڕەنگە کەمتر ببیسترێت.

سەرنجی سەرەکی ئەم پڕۆژەیە لەسەر کۆمەڵگا، کولتوور و ئەزموونی کوردییە، بەڵام ئاسۆی ناوەخت تەنها بە سنووری جوگرافیایی یان بوارێکی دیاریکراو کۆتایی نایەت.

فەلسەفە، ئەدەب، کۆمەڵگا، سیاسەت، زمان، مێژوو، هونەر، کتێب، وەرگێڕان و ڕەوتە هزرییە هاوچەرخەکان لەو بوارانەن کە ناوەخت کاریان لەسەر دەکات.

بۆ ئێمە، باسکردن لە کۆمەڵگا و کولتووری کوردی بە مانای جیابوونەوە لە جیهانی دەوروبەر نییە. زۆرێک لەو پرسیارانەی ئەمڕۆ لە کوردستاندا هەن، بەشێکن لە گفتوگۆیە گەورەترەکانی سەبارەت بە ناسنامە، زمان، دەسەڵات، کۆچ، یادەوەری، مۆدێرنیتە، ئازادی، کولتوور و ژیانی هاوچەرخ.

ناوەخت هەوڵ دەدات پەیوەندییەک دروست بکات لە نێوان ئەم ئەزموونانە و گفتوگۆ هزری و کولتوورییە فراوانترەکان.

گۆڤار

گۆڤاری ناوەخت شوێنی بڵاوکردنەوەی وتار، جستار، ڕەخنە، وەرگێڕان، گفتوگۆ، چاوپێکەوتن و پەڕگە تایبەتەکانە.

ئامانجمان تەنها زیادکردنی ژمارەی بابەتە بڵاوکراوەکان یان شوێنکەوتنی خێرایی چرخی هەواڵ نییە.

لە سەردەمێکدا کە بەشێکی زۆر لە ناوەڕۆک بە خێرایی دروست دەکرێت و هەر بە هەمان خێرایی لەبیر دەکرێت، ناوەخت دەیەوێت شوێنێک بێت بۆ ئەو دەقانەی کە شایەنی خوێندنەوە، دووبارە خوێندنەوە و مانەوەن.

ڕەنگە بابەتێک لەسەر کتێبێک بێت، بابەتێکی دیکە لەسەر زمان یان کۆمەڵگا، و دەقێکی تر وەرگێڕانی کارێک بێت کە ساڵانێک پێشتر نووسراوە، بەڵام هێشتا شتێکی هەیە بۆ وتن.

بۆ ئێمە، تازەبوونی ڕووکەشی بابەت تەنها پێوەر نییە. گرنگ ئەوەیە دەقەکە بتوانێت پرسیارێک دروست بکات، دیدێکی تازە پیشان بدات، یان شتێک زیاد بکات بە گفتوگۆیەک کە پێشتر دەستی پێکردووە.

ناوەخت هەروەها هەوڵ دەدات لە نێوان نووسەر، وەرگێڕ و خوێنەرانی جیاوازدا شوێنێکی هاوبەش بۆ گفتوگۆ دروست بکات.

کتێب

ناوەخت تەنها پڕۆژەیەکی ئۆنلاین نییە.

پێشتر کتێب لە چوارچێوەی زنجیرە کتێبی ناوەخت بڵاو کراوەتەوە و کتێب هێشتا یەکێکە لە بەشە گرنگەکانی ئەم پڕۆژەیە.

بڵاوکردنەوە و ناساندنی کاری سەربەخۆ، وەرگێڕانی کتێب و دەقە گرنگەکان، و دروستکردنی پڕۆژەی بڵاوکردنەوەی پەیوەندیدار بە ئاسۆی هزری و کولتووری ناوەخت، بەشێکە لەو ڕێگایەی کە بەردەوام دەبێت.

بۆ ناوەخت، کتێب تەنها شێوازێکی جیاواز بۆ بڵاوکردنەوەی ناوەڕۆک نییە. هەندێک بیرۆکە ناکرێت لە وتارێکی کورتدا کۆبکرێتەوە. هەندێک باس پێویستی بە کات، بەردەوامی و شوێنی زیاتر هەیە.

کتێب هێشتا یەکێکە لە باشترین شێوازەکان بۆ ئەم جۆرە گفتوگۆیە.

لەبەر ئەوە، زنجیرە کتێبی ناوەخت لە تەنیشت گۆڤار و بەشەکانی دیکەی پڕۆژەکە، دەرفەتێک دروست دەکات بۆ قووڵبوونەوە لەو بابەتانەی کە لە فضای خێرای میدیایی دا زۆرجار کاتی پێویستیان پێ نادرێت.

پۆدکاست

پۆدکاستی ناوەخت بەردەوامی هەمان گفتوگۆیە، بەڵام بە دەنگ.

هەندێک بابەت بە نووسین باشتر گەیەنراوە، هەندێکی دیکە لە گفتوگۆیەکی ڕاستەوخۆدا، لە بیستنی ئەزموونی کەسێک، یان لە بەدواداچوونی باسێکی چەندلایەنەدا شێوەیەکی تر وەردەگرن.

پۆدکاست شوێنێکە بۆ قسەکردن لەسەر بیرۆکە، کتێب، کۆمەڵگا، کولتوور، زمان و ئەزموونی مرۆڤ، هەروەها بۆ گفتوگۆ لەگەڵ ئەو کەسانەی دیدگا، ئەزموون یان زانیارییەکیان هەیە کە بتوانێت شتێک زیاد بکات بە باسەکە.

ئامانجی ئەم بەشەش تەنها دروستکردنی بەرنامە بۆ پڕکردنەوەی خشتەی بڵاوکردنەوە نییە. هەر ئەڵقەیەک دەبێت هۆکارێکی هەبێت بۆ بیستن؛ پرسیارێک، چیرۆکێک یان دیدێک کە بتوانێت شتێک بۆ گوێگر زیاد بکات.

سێ زمان، یەک پڕۆژە

ناوەخت بە کوردی، فارسی و ئینگلیزی بڵاو دەکرێتەوە.

چەندزمانەبوون بۆ ناوەخت تەنها تایبەتمەندییەکی تەکنیکی ماڵپەڕ یان وەرگێڕانی دەقێک بۆ سێ زمان نییە. هەر زمانێک جیهانی کولتووری، یادەوەری، خوێنەر و شێوازی دەربڕینی خۆی هەیە.

هەندێک بابەت ڕەنگە سەرەتا بە کوردی بنووسرێت و دواتر بگوازرێتەوە بۆ زمانێکی تر. هەندێک دەق لە فارسی یان ئینگلیزییەوە بۆ کوردی وەردەگێڕدرێت، و هەندێک کاریش لە سەرەتادا بۆ خوێنەرانی زیاتر لە یەک زمان دروست دەکرێت.

ئامانج دروستکردنی پردێکە لە نێوان ئەم فەزا جیاوازانە؛ بەتایبەتی بۆ بیرۆکە و کارانەی کە بەهۆی سنووری زمانەوە ڕەنگە کەمتر ببینرێن یان بخوێندرێنەوە.

کوردی بۆ ناوەخت تەنها یەکێک لە وەشانە زمانییەکانی ماڵپەڕ نییە، بەڵکو بەشێکی بنەڕەتی ناسنامەی پڕۆژەکەیە.

لە تەنیشتیدا، فارسی دەرفەتی گفتوگۆ لەگەڵ فەزای کولتووری فراوانتری ئێران و ناوچەکە دەدات، و ئینگلیزی دەتوانێت بەشێک لەم گفتوگۆیە بگوازێتەوە بۆ خوێنەر و فەزای هزری دەرەوەی ئەم جوگرافیایە.

بۆچی ناوەخت؟

ناوەخت نایەوێت لەسەر هەموو شتێک قسە بکات.

نایەوێت هەر ڕووداوێک بکات بە ناوەڕۆک و خێرایی بخاتە شوێنی وردبینی و بیرکردنەوە.

ئەوەی بۆ ئەم پڕۆژەیە گرنگە، دروستکردنی شوێنێکە کە تێیدا بتوانرێت بخوێندرێتەوە، ببیسترێت، وەربگێڕدرێت، پرسیار بکرێت و دووبارە بیر بکرێتەوە.

ڕەنگە دەقێک تازە بێت یان کاری دەیان ساڵ لەمەوبەر. ڕەنگە بابەتەکە ڕاستەوخۆ لەسەر کۆمەڵگا و کولتووری کوردی بێت، یان لە شوێنێکی زۆر دوورەوە دەست پێ بکات، بەڵام پرسیارێکی هەبێت کە پەیوەندی بە ئەزموونی ئەمڕۆی ئێمەوە هەبێت.

ناوەخت دەیەوێت شوێنێک بێت بۆ دەق، دەنگ و بیرۆکەی ئەوانەی کە هەمیشە لە «کاتی ئاسایی» خۆیاندا دەرناکەون؛ شتێک کە ڕەنگە کەمێک زوو، کەمێک درەنگ، یان بە تەواوی لەو کاتەدا بگات کە دەبێت بخوێندرێتەوە یان ببیسترێت.